Τα τελευταία ευρήματα του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού προγράμματος που παρακολουθεί τη χρήση ναρκωτικών μέσω ανάλυσης λυμάτων δημοσιεύονται σήμερα στην έκθεση Ανάλυση λυμάτων και ναρκωτικά — μελέτη σε ευρωπαϊκές πόλεις, που δημοσιεύεται από την πανευρωπαϊκή ομάδα SCORE, σε συνεργασία με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA). Τα φετινά ευρήματα αναδεικνύουν τη σημαντική μείωση ιχνών MDMA στα λύματα στις συμμετέχουσες πόλεις, παράλληλα με έντονη αύξηση κεταμίνης και κοκαΐνης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος αναλύθηκαν λύματα σε 115 ευρωπαϊκές πόλεις από 25 χώρες (23 χώρες της ΕΕ, Νορβηγία και Τουρκία) προκειμένου να διερευνηθούν τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών των κατοίκων τους. Στη μελέτη αναλύθηκαν καθημερινά δείγματα από τις περιοχές απορροής των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων για μία εβδομάδα μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2025. Δείγματα λυμάτων από πληθυσμό 72 εκατομμυρίων ατόμων αναλύθηκαν για ίχνη πέντε διεγερτικών ουσιών (αμφεταμίνη, κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη, MDMA και κεταμίνη), καθώς και κάνναβης. Η μελέτη καταδεικνύει ανομοιογενείς τάσεις όσον αφορά την κάνναβη, την αμφεταμίνη και τη μεθαμφεταμίνη.
Παρά τις σημαντικές διαφορές στα αποτελέσματα μεταξύ των διαφόρων τοποθεσιών της μελέτης, αξίζει να σημειωθεί ότι και οι έξι ουσίες που διερευνήθηκαν βρέθηκαν σε σχεδόν όλες τις συμμετέχουσες πόλεις. Τα ευρήματα ανέδειξαν διακριτά γεωγραφικά και χρονικά πρότυπα χρήσης ναρκωτικών σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις. Συνολικά, εντός των χωρών, παρατηρήθηκαν μικρότερες διαφοροποιήσεις μεταξύ της μεγαλύτερης και της μικρότερης πόλης (βλ. «διακυμάνσεις πόλεων» παρακάτω).
Η ομάδα SCORE διεξάγει ετήσιες μετρήσεις λυμάτων από το 2011. Στον πιο πρόσφατο γύρο παρουσιάζονται επίσης διεθνή στοιχεία (από τη Βραζιλία, τον Καναδά, τη Χιλή, την Ισλανδία, τη Νέα Ζηλανδία, τη Νότια Κορέα, την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες) και γίνονται συγκρίσεις με τις ευρωπαϊκές τοποθεσίες μελέτης.
Βασικά ευρήματα
• MDMA : Τα συνολικά φορτία MDMA στα λύματα μειώθηκαν κατά 16 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 78 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 48 (62 %) ανέφεραν μείωση των ανιχνεύσεων MDMA, 12 (15 %) σταθερή κατάσταση και 18 (23 %) αύξηση. Η μείωση ήταν πιο εμφανής σε πόλεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Σλοβενίας και είναι υπερέβη αυτήν που παρατηρήθηκε το 2020, όταν σχεδόν οι μισές από τις πόλεις ανέφεραν μειώσεις κατά το κλείσιμο της νυχτερινής διασκέδασης κατά τη διάρκεια της COVID-19. Το 2025, τα υψηλότερα φορτία μάζας MDMA καταγράφηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Σλοβενίας. Η MDMA ανιχνεύθηκε σε όλες τις πόλεις της Ευρώπης, εκτός από μία (Nova Gorica, Σλοβενία). Μεταξύ των τοποθεσιών εκτός της ΕΕ, μόνο οι πόλεις στη Νέα Ζηλανδία ανέφεραν επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
• Κεταμίνη : Τα συνολικά φορτία κεταμίνης στα λύματα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 41 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 66 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 40 (61 %) ανέφεραν αύξηση των καταλοίπων κεταμίνης, 14 (21 %) παρέμειναν σταθερές και 12 (18 %) παρουσίασαν μείωση. Το 2025, τα υψηλότερα φορτία μάζας εντοπίστηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Εννέα πόλεις (στο Βέλγιο, την Κύπρο, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβενία) δεν ανέφεραν ανιχνεύσιμα ίχνη κεταμίνης. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις του Καναδά και του Ηνωμένου Βασιλείου υπερέβησαν εκείνα που καταγράφηκαν στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
• Κοκαΐνη : Τα συνολικά φορτία κοκαΐνης στα λύματα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 22 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 85 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 48 (57 %) ανέφεραν αύξηση των ιχνών κοκαΐνης, 21 (25 %) παρέμειναν σταθερές και 16 (19 %) παρουσίασαν μείωση. Ο αριθμός των εντοπισμών κοκαΐνης παραμένει υψηλότερος στις πόλεις της δυτικής και της νότιας Ευρώπης, ιδίως στο Βέλγιο, την Ισπανία και την Ολλανδία, αν και εντοπίστηκαν ίχνη στις περισσότερες πόλεις της ανατολικής Ευρώπης, όπου εξακολουθούν να παρατηρούνται ορισμένες αυξήσεις. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις του Καναδά, της Χιλής, της Ελβετίας και του Ηνωμένου Βασιλείου αντιστοιχίστηκαν ή υπερέβησαν τα επίπεδα που καταγράφονται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
• Αμφεταμίνη
Μεθαμφεταμίνη
• Κάνναβη : Όσον αφορά την κάνναβη, εξακολουθούν να παρατηρούνται ανομοιογενείς τάσεις. Από τις 63 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία για το 2024 και το 2025, 21 (33 %) πόλεις ανέφεραν αύξηση των περιπτώσεων εντοπισμού του μεταβολίτη της κάνναβης (THC-COOH), 28 (44 %) μείωση, ενώ 14 (22 %) παρέμειναν σταθερές. Τα υψηλότερα φορτία βρέθηκαν σε πόλεις της δυτικής και της κεντρικής Ευρώπης, ιδίως στη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σλοβενία. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις στον Καναδά και στις Ηνωμένες Πολιτείες υπερέβησαν τα επίπεδα που καταγράφονται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
• Διακυμάνσεις πόλεων: Το 2025, οι περισσότερες χώρες με πολλαπλές εγκαταστάσεις μελέτης δεν ανέφεραν σημαντικές διαφορές μεταξύ των προτύπων που παρατηρήθηκαν σε μεγάλες πόλεις (δηλαδή πόλεις με τον μεγαλύτερο πληθυσμό σε κάθε χώρα) και σε μικρότερες τοποθεσίες, με εξαίρεση την κοκαΐνη και την MDMA.
• Εβδομαδιαία πρότυπα συμπεριφοράς: Η ανάλυση λυμάτων μπορεί να ανιχνεύσει διακυμάνσεις στα εβδομαδιαία πρότυπα χρήσης παράνομων ουσιών. Πάνω από το 75 % των 115 πόλεων παρουσίασαν υψηλότερα ίχνη κοκαΐνης και MDMA το Σαββατοκύριακο (Παρασκευή–Δευτέρα), ενώ σχεδόν οι μισές από αυτές κατέγραψαν υψηλότερα φορτία κεταμίνης. Αντίθετα, τα κατάλοιπα αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης και κάνναβης (THC-COOH) κατανεμήθηκαν πιο ομοιόμορφα καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Η Δρ Lorraine Nolan, εκτελεστική διευθύντρια του EUDA, δηλώνει: «Τα λύματα της Ευρώπης δείχνουν ότι η χρήση ναρκωτικών είναι ευρέως διαδεδομένη, πολυδιάστατη και μεταβάλλεται συνεχώς. Η φετινή μελέτη, η οποία περιλαμβάνει 115 ευρωπαϊκές πόλεις, αποκαλύπτει σημαντική μείωση των ιχνών MDMA, παράλληλα με τις συνεχιζόμενες ενδείξεις ότι αυξάνονται οι εντοπισμοί κοκαΐνης και κεταμίνης. Η ανάλυση λυμάτων μας βοηθά να παρακολουθούμε τις αλλαγές αυτές έγκαιρα, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα πού χρειάζεται η προσοχή και οι πόροι και να ενημερωθούμε για τα τεκμηριωμένα μέτρα δημόσιας υγείας και πολιτικής που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη».
