MDMA – actuele situatie in Europa (Europees Drugsrapport 2025)
MDMA is een synthetische drug die chemisch verwant is aan amfetaminen maar een iets andere werking heeft. In Europa wordt MDMA-gebruik doorgaans gekenmerkt door episodische consumptiepatronen in het kader van het nachtleven en de amusementsindustrie. Op deze pagina vindt u de meest recente analyse van de drugssituatie voor MDMA in Europa, waaronder de prevalentie van het gebruik, inbeslagnames, prijs en zuiverheid en meer.
Deze pagina maakt deel uit van het Europees Drugsrapport 2025, het jaarlijkse overzicht van het EUDA over de drugssituatie in Europa.
Voor het laatst bijgewerkt op: 5 juni 2025
Sterke MDMA-producten vormen nog steeds een gezondheidsrisico, terwijl de Europese productie toeneemt
MDMA is een synthetische drug die chemisch verwant is aan amfetaminen maar een iets andere werking heeft. In Europa wordt MDMA-gebruik doorgaans gekenmerkt door episodische consumptiepatronen in het kader van het nachtleven en de amusementsindustrie. Uit enquêtegegevens blijkt dat MDMA, na cocaïne, het op één na meest gebruikte illegale stimulerende middel is in Europa. Het gebruik van deze drug leek tijdelijk af te nemen in de beginfasen van de COVID-19-pandemie, maar veerde weer op toen de maatregelen ter beperking van sociale contacten werden opgeheven. Uit de meest recente beschikbare gegevens lijkt voort te vloeien dat de situatie momenteel relatief stabiel is wat jaarlijks gebruik betreft, hoewel de nationale omstandigheden vrij heterogeen zijn en er in sommige landen mogelijke aanwijzingen van een licht toegenomen gebruik bestaan. Meer dan de helft van de Europese steden die verslag hebben uitgebracht over een afvalwateranalyse, constateerde een toename van de MDMA-residuen tussen 2023 en 2024.
Europa blijft een wereldwijd belangrijke bron van MDMA
Het is bekend dat er binnen Europa MDMA wordt geproduceerd, zowel voor binnenlands verbruik als voor uitvoer naar niet-EU-markten. Europa wordt erkend als een belangrijke mondiale leveringsbron voor deze stof. Het grootste deel van deze productie vindt plaats in Nederland en België, waar de politie elk jaar illegale laboratoria ontdekt, variërend van kleinschalige tot grotere faciliteiten (figuur 5.1). Onlangs zijn ook productielocaties voor MDMA ontmanteld in Spanje en, in mindere mate, in Frankrijk, Polen en Zweden. Dit is waarschijnlijk een gevolg van diversificatie van de productielocaties. Hoewel het monitoren van trends in de productie van illegale drugs altijd een uitdaging is, zijn er tekenen die erop wijzen dat de productie binnen Europa momenteel mogelijk toeneemt, na een daling tijdens de COVID-19-pandemie. In 2023 werden in de Europese Unie ten minste 36 MDMA-laboratoria ontmanteld (48 in 2022), terwijl de inbeslagnames van de internationaal gecontroleerde chemische precursor PMK (piperonylmethylketon) en de glycidische derivaten daarvan voor de productie van MDMA in 2023 voor het tweede jaar op rij aanzienlijk toenamen tot 63,1 ton (19,9 ton in 2022). Alternatieve chemische stoffen voor de productie van MDMA, zoals MAMDPA en IMDPAM, werden ook in 2023 in beslag genomen, wat weerspiegelt hoe georganiseerde criminele groepen die betrokken zijn bij de productie van de drug schakelen tussen precursoren om wettelijke controles te vermijden. Deze meldingen van toegenomen inbeslagnames van MDMA-precursoren en alternatieve chemische stoffen, in combinatie met informatie over uitgevoerde MDMA, kunnen wijzen op een groeiende productie van deze drug voor de mondiale markten en een algemene opleving na de COVID-19-pandemie. Recente stijgingen van de hoeveelheden in beslag genomen MDMA-tabletten en -poeders in Europa wijzen ook op een waarschijnlijke toename van de productie van MDMA in de Europese Unie.
Bron: Belgische politie, 2023.
De in Europa geproduceerde MDMA wordt gesmokkeld naar regio’s als Oceanië, Azië en Latijns-Amerika. Een zorgwekkends ontwikkeling is het mogelijke gebruik van de omgekeerde cocaïnesmokkelroute van Europa naar Latijns-Amerika om MDMA, met aanwijzingen dat MDMA wordt geruild voor cocaïne. De smokkel van MDMA naar Latijns-Amerika biedt MDMA-producenten in Europa een kans, gezien de prijs van synthetische drugs in de regio en de grote potentiële markt. De mogelijkheid om gevestigde smokkelroutes voor cocaïne te gebruiken, die voorheen als “eenrichtingsroutes” werden gezien, kan MDMA-producenten in Europa verder motiveren om de drug naar Latijns-Amerika te smokkelen en nauwer samen te werken met netwerken voor cocaïnehandel.
De milieueffecten van de productie van MDMA in Europa zijn aanzienlijk: elke kilogram MDMA genereert ongeveer 58 kilogram giftig afval. In totaal genereert de productie van MDMA in de Europese Unie potentieel 1 000 tot 3 000 ton chemisch afval per jaar. Productielocaties brengen het risico van ongevallen, explosies en branden als gevolg van de gebruikte vluchtige chemische stoffen met zich mee en dus ook aanzienlijke risico’s voor de gemeenschap.
Het gebrek aan bewustzijn van de sterkte van MDMA-producten bij consumenten blijft een punt van zorg
Het MDMA-gehalte van ecstasytabletten die op de retailmarkt verkrijgbaar zijn, blijft naar historische maatstaven hoog. Hoewel in Europa nog steeds ecstasypillen met tot 350 milligram MDMA worden verkocht, lijkt het MDMA-gehalte van ecstasypillen zich de afgelopen jaren gemiddeld te hebben gestabiliseerd, op een relatief hoog niveau van 138 tot 158 milligram per tablet. Dit is een daling ten opzichte van de piek vóór de pandemie van gemiddeld 170 milligram MDMA per tablet in 2019. Niettemin blijkt de relatief hoge sterkte van de huidige MDMA-tabletten uit een vergelijking met 2011, toen het gemiddelde MDMA-gehalte in tabletten ongeveer 84 milligram bedroeg. De beschikbaarheid van producten met een krachtigere producten vergroot mogelijk het risico op nadelige gezondheidsuitkomsten in verband met gebruik van dit middel. De gezondheidsrisico’s van het gebruik van MDMA kunnen ook worden vergroot door polydrugsgebruik, dat nog steeds veel voorkomt.
MDMA-tabletten zijn doorgaans in tal van kleurige verschijningsvormen beschikbaar, vaak met kopieën van merklogo’s erop. Naast poeders en tabletten zijn er de afgelopen jaren in sommige landen, zoals België en Tsjechië, ook nieuwere MDMA-producten op de markt gekomen, zoals edibles ((gummi)snoepjes en lolly’s). Net als cannabisedibles maken deze producten het lastig om de beoogde dosering te controleren en vergroten zij het risico op onbedoelde consumptie, wat met name een zorg is in geval van consumptie door minderjarigen.
Het gebruik van MDMA wordt in Europa zelden genoemd als reden om aan een drugsbehandeling deel te nemen, maar acute vergiftigingen en sterfgevallen worden soms in verband gebracht met het gebruik van dit middel. Sommige landen, waaronder Duitsland, meldden in 2023 relatief kleine maar stijgende aantallen drugsgeïnduceerde sterfgevallen waarbij MDMA betrokken was. Turkije blijft het enige land dat melding maakt van een hoog percentage drugsgeïnduceerde sterfgevallen waarin MDMA in de toxicologische analyse wordt genoemd. Het is echter niet helemaal duidelijk wat daar de oorzaak van is. Identificatie van MDMA in postmortale analyses, in het bijzonder in combinatie met andere middelen, betekent niet noodzakelijkerwijs dat de drug de fatale overdosis heeft veroorzaakt of hiertoe heeft bijgedragen. Er zijn echter enkele meldingen van sterfgevallen waarbij alleen MDMA betrokken was, wat erop wijst dat de drug in die gevallen de waarschijnlijke doodsoorzaak was.
Het gebruik van MDMA blijft daarom een belangrijke kwestie als het gaat om preventie en schadebeperkende boodschappen en interventies. De maatregelen die gewoonlijk op dit gebied worden genomen, omvatten communicatie over de risico’s van krachtige middelen en richtsnoeren voor veiliger gebruik, evenals drop-incentra en, in sommige landen, diensten voor het testen van pillen, waar gebruikers de samenstelling van hun middel kunnen laten analyseren. Aangezien het MDMA-gehalte en de zuiverheid van partijen pillen en poeders die in de detailhandel in omloop zijn, kunnen variëren, worden consumenten blootgesteld aan potentieel verschuivende en onvoorspelbare risiconiveaus. In Ierland bijvoorbeeld bleek uit het Safer Nightlife-programma van de Health Service Executive, dat tijdens een groot muziekfestival in augustus 2024 werd uitgevoerd, dat meer dan de helft van de geanalyseerde afgegeven of in beslag genomen tabletten 200 milligram MDMA bevatte. Er werd een snelle risicowaarschuwing gebruikt als input voor inspanningen om schade te verminderen en deze waarschuwing werd gedeeld op sociale media, festivalschermen en op de festivaltoepassing (zie figuur 5.2). In de berichten werden potentiële consumenten gewezen op de gezondheidsrisico’s, aangezien verschillende medische spoedgevallen, waaronder toevallen, volgens de meldingen verband hielden met het gebruik van de pillen tijdens het evenement.
Noot: Uitgegeven door het Safer Nightlife-programma van de Health Service Executive, om te waarschuwen voor krachtige MDMA-producten.
Hoewel het lastig is om algemene conclusies te trekken vanwege beperkingen in de nationale en Europese spreiding, duidt de beschikbare informatie van drugscontrolediensten erop dat MDMA-producten over het algemeen minder vaak worden versneden dan andere illegale drugs die de diensten in 2024 screenden. Dit gebeurt echter wel, zoals blijkt uit de incidentele detectie van synthetische cathinonen in MDMA-tabletten. Desalniettemin daalde het aandeel van door Europese drugscontrolediensten geanalyseerde MDMA-monsters die werden vermengd met cathinonen tussen 2023 en 2024 van 6 % naar minder dan 2 %. Dergelijke drugsmengsels, die aan het EU-systeem voor vroegtijdige waarschuwing worden gemeld onder de noemer van de misleidende verkoop als MDMA, kunnen voor de gebruiker ook het risico op onverwachte bijwerkingen en mogelijke schade vergroten.
Aanvullende gedetailleerde informatie over MDMA is te vinden in het gezamenlijke verslag van het EUDA en Europol over drugsmarkten in de EU: een diepgaande analyse en het EUDA-document Stimulerende middelen: gezondheidsgerelateerde en sociale maatregelen.
Belangrijkste gegevens en trends
Prevalentie en patronen van MDMA-gebruik
- Uit enquêtes die tussen 2015 en 2024 door 26 EU-landen zijn uitgevoerd, blijkt dat naar schatting 2,6 miljoen jongvolwassenen (15 tot 34 jaar) in het afgelopen jaar MDMA hadden gebruikt (2,6 % van deze leeftijdsgroep), waarbij naar schatting 2,7 % (1,3 miljoen) van jongeren in de leeftijd van 15 tot 24 jaar in het afgelopen jaar MDMA had gebruikt (zie figuur 5.3 voor de enquêtegegevens).
- Van de vijftien Europese landen die sinds 2022 enquêtes hebben gehouden en betrouwbaarheidsintervallen hebben aangeleverd, meldde één land lagere ramingen dan in de voorgaande vergelijkbare enquête, meldden zes landen hogere ramingen en meldden acht landen stabiele ramingen.
- In de ESPAD-schoolenquête van 2024 werd MDMA/ecstasy beoordeeld als gemakkelijk verkrijgbaar door ongeveer 10 % van de 15- tot 16-jarige ESPAD-scholieren in de Europese Unie. Gemiddeld gaf 1,8 % van de scholieren aan dat ze de drug ten minste eenmaal in hun leven hadden gebruikt en gaf minder dan 1 % aan voor het eerst op de leeftijd van 13 jaar of jonger MDMA te hebben gebruikt.
- Van de 76 steden die beschikken over gegevens over MDMA-residuen in gemeentelijk afvalwater voor 2023 en 2024, meldden er 41 een toename, 11 een stabiele situatie en 24 een daling (figuur 5.4). In alle negen steden met gegevens voor zowel 2024 als 2011 was de MDMA-massabelasting in 2024 hoger.
- De Europese webenquête over drugs van 2024, een niet-representatieve enquête onder drugsgebruikers, wees erop dat MDMA/ecstasy de op één na meest gebruikte drug onder de respondenten was, met een derde van de respondenten die de drug in de afgelopen twaalf maanden gebruikten. Voor bijna 80 % van de respondenten waren muziekfestivals of partijen de voorkeurssettings voor het gebruik van de drug. Slechts 10 % van de deelnemers gaf aan het middel de laatste keer zonder andere middelen te hebben gebruikt: 70 % gebruikte het in combinatie met alcohol, 55 % met tabak en 27 % met marihuana. Wat de gebruikte producten betreft, gaf ongeveer 28 % aan poeders/kristallen te gebruiken, gebruikte 37 % tabletten/pillen en had 36 % beide soorten gebruikt. Gemiddeld gaven de respondenten aan dat ze op een dag van gebruik doorgaans één tablet consumeren.
MDMA-gerelateerde sterfgevallen en ziekenhuisopnames
- MDMA wordt in relatief weinig drugsgeïnduceerde sterfgevallen gemeld, en in de meeste landen wordt de drug aangetroffen in minder dan 1 op de 20 gevallen. Turkije is een uitschieter; in dit land werd MDMA aangetroffen in bijna 1 op de 3 drugsgeïnduceerde sterfgevallen (89 van de 300 in 2023). De meeste sterfgevallen door drugsgebruik in Turkije worden opgetekend onder jongeren, voornamelijk mannen, en hebben vaker te maken met stimulerende middelen dan opioïden, vergeleken met de Europese Unie en Noorwegen.
- In Duitsland wordt toxicologische informatie in ongeveer 4 op de 10 gevallen bevestigd en wordt in iets meer dan de helft van de gevallen autopsie uitgevoerd. Informatie over de andere gevallen is afkomstig van de rapporterende politieagenten. In gedachten houdend dat er mogelijk sprake is van een onderschatting, waren de genoemde drugsgeïnduceerde sterfgevallen waarbij MDMA werd genoemd goed voor 6 % van de in 2023 gemelde gevallen, wat neerkomt op een stijging ten opzichte van 4 % in 2021 en 2022. Het aantal van deze sterfgevallen is gestegen van 59 in 2021 en 65 in 2022 tot 105 in 2023. Ter vergelijking: het totale aantal drugsgeïnduceerde sterfgevallen in Duitsland steeg van 1 460 in 2021 en 1 631 in 2022 tot 1 838 gevallen in 2023. In minder dan 1 op de 5 gevallen waarin MDMA werd vermeld, was dit de enige geïdentificeerde drug.
- In sommige landen waarvoor volledige gegevens van de toxicologische analyse beschikbaar waren, betrof een aanzienlijk deel van de MDMA-gerelateerde sterfgevallen alleen MDMA. Zo betrof bijna een derde (28/89, 31 %) van de MDMA-gerelateerde sterfgevallen in Turkije en ongeveer de helft (6/11) in Finland alleen MDMA.
- MDMA was in 2023 de op zeven na vaakst gemelde drug door Euro-DEN Plus-ziekenhuizen. De drug werd in 2023 gemeld door 20 sentinel-ziekenhuizen en was betrokken bij een mediaan van 5 % van de spoedgevallen in de 22 ziekenhuizen in de Europese Unie en in Noorwegen die gegevens voor dat jaar rapporteerden.
- Alleen in de sentinel-ziekenhuizen in Gent (België) en Parnu (Estland) was MDMA betrokken bij meer dan 1 op de 10 spoedgevallen.
- In de helft van de Euro-DEN-ziekenhuizen betroffen in 2023 ten minste 2 op de 3 spoedgevallen met MDMA mannen en meer dan 4,5 op de 10 spoedgevallen jongeren jonger dan 25 jaar.
- De meeste MDMA-gevallen werden in verband gebracht met polydrugsgebruik. MDMA was de enige gemelde drug voor ongeveer een derde van de MDMA-gerelateerde spoedgevallen (2 % van alle spoedgevallen). In bijna de helft van deze gevallen werd echter melding gemaakt van alcohol.
- Bijna de helft (46 %) van de gevallen waarbij MDMA betrokken was, deed zich voor op zaterdag of zondag.
- In meer dan de helft (55 %) van de gevallen waarvoor we informatie hebben over het nuttigen van alcohol, werd alcohol samen met MDMA ingenomen. Cocaïne, cannabis en amfetamine waren de drugs die het vaakst werden gemeld bij spoedgevallen in verband met MDMA.
Gegevens over de MDMA-markt
- In 2023 meldden de EU-lidstaten 17 000 inbeslagnames van MDMA (14 500 in 2022), goed voor 3,6 ton MDMA-poeder (1,2 ton in 2022) en 7,2 miljoen MDMA-tabletten (2,5 miljoen in 2022). Turkije nam in 2023 5,2 miljoen MDMA-tabletten in beslag (5 miljoen in 2022) (figuur 5.5).
- In 2023 meldden 2 EU-lidstaten de ontmanteling van 36 MDMA-laboratoria. België meldde 4 MDMA-laboratoria en Nederland meldde er 32.
- De inbeslagnames van MDMA-precursoren stegen tot 64,1 ton in 2023 (20,5 ton in 2022), voornamelijk in de vorm van de MDMA-precursor PMK en de glycidische derivaten ervan, waarvan in 2023 63,1 ton in beslag werd genomen (19,9 ton in 2022). Er werd in 2023 ook melding gemaakt van inbeslagnames van alternatieve chemische stoffen voor de productie van MDMA: 565,4 kilogram MAMDPA (37 kilogram in 2022) en voor het eerst in beslag genomen IMDPAM (450 kilogram).
- De MDMA-tabletten die in 2023 in Europa in beslag werden genomen, bevatten gemiddeld tussen de 138 en 158 milligram MDMA (140-157 milligram in 2022). De gemiddelde zuiverheid van in beslag genomen MDMA-poeders varieerde van 24 % tot 100 % (46-100 % in 2022), waarbij de helft van de landen waarden meldden tussen 67 % en 88 % (66-87 % in 2022) (figuur 5.5). Nederland, een van de belangrijkste bronlanden voor de levering van MDMA aan Europa, meldde een gemiddeld MDMA-gehalte van ecstasytabletten van 133 milligram en een zuiverheid van 75 % voor MDMA-poeders.
- In de eerste helft van 2024 werden in totaal 2 747 monsters van als MDMA verkocht materiaal getest op psychoactieve versnijdingsstoffen door 13 drugscontrolediensten in 10 EU-lidstaten. MDMA was de enige psychoactieve stof in 2 589 gevallen, terwijl de overige 158 monsters ten minste één andere psychoactieve stof bevatten. Van deze stoffen werden het vaakst synthetische cathinonen het vaakst aangetroffen, goed voor minder dan 2 % van de als MDMA verkochte monsters (figuur 5.6, figuur 5.7 en figuur 5.8), tegenover 6 % in 2023.
Brongegevens
De volledige reeks brongegevens voor het Europees Drugsrapport 2025, met inbegrip van metagegevens en methodologische aantekeningen, is beschikbaar in onze gegevenscatalogus.
De deelverzameling van deze gegevens die wordt gebruikt om infographics, grafieken en soortgelijke elementen te genereren op deze pagina is hieronder te vinden.
Gegevenstabellen over de prevalentie van drugsgebruik, met inbegrip van algemene bevolkingsenquêtes en afvalwateranalyses (alle stoffen)
Specifieke gegevenstabellen voor MDMA
