MDMA – an staid reatha san Eoraip (Tuarascáil Eorpach ar Dhrugaí 2024)

Is druga sintéiseach é MDMA a bhaineann le hamfataimíní go ceimiceach, ach ag a mbíonn éifeachtaí atá rud beag difriúil. San Eoraip, is iondúil go raibh baint ag úsáid MDMA le patrúin eipeasóideacha úsáide i gcomhthéacs suíomhanna siamsaíochta oíche agus siamsaíochta i gcoitinne. Ar an leathanach seo, is féidir leat teacht ar an anailís is déanaí ar staid na ndrugaí i gcás MDMA san Eoraip, lena n‑áirítear leitheadúlacht úsáide, urghabhálacha, praghas agus íonacht, agus tuilleadh. 

Tá an leathanach seo mar chuid de Tuarascáil Eorpach ar Dhrugaí 2024, forléargas bliantúil EMCDDA ar staid na ndrugaí san Eoraip.

Table of contents/Search

Table of contents/Search

Search within the book

Operator

Any match

Exact term match only

Select any filter and click on Search to see results

Close

An nuashonrú is déanaí: 11 Meitheamh 2024

Comharthaí de tháirgeadh MDMA a mhéadú san Eoraip; táirgí láidre fós ag cruthú rioscaí sláinte

Is druga sintéiseach é MDMA a bhaineann le hamfataimíní go ceimiceach, ach ag a mbíonn éifeachtaí atá rud beag difriúil. San Eoraip, is iondúil go raibh baint ag úsáid MDMA le patrúin eipeasóideacha úsáide i gcomhthéacs suíomhanna siamsaíochta oíche agus siamsaíochta i gcoitinne. Léiríonn sonraí suirbhé gurb é MDMA an dara spreagthach aindleathach is coitianta a úsáidtear san Eoraip, tar éis cócaoin. Ba chosúil gur tháinig laghdú sealadach ar úsáid an druga le linn luathchéimeanna phaindéim COVID-19 ach phreab sé siar nuair a cuireadh deireadh le bearta scartha sóisialta. Thabharfadh na sonraí is déanaí atá ar fáil le fios go bhfuil an staid reatha réasúnta cobhsaí maidir le húsáid bhliantúil, cé go bhfuil an staid náisiúnta réasúnta ilchineálach agus go bhféadfadh roinnt comharthaí a bheith ann go bhfuil méadú beag tagtha ar úsáid i roinnt tíortha. Fuair beagnach dhá thrian de chathracha na hEorpa a thuairiscigh anailís fuíolluisce méadú ar iarmhair MDMA idir 2022 agus 2023.

Táirgeadh Eorpach do mhargadh domhanda MDMA

Is eol go ndéantar táirgeadh MDMA laistigh den Eoraip, le haghaidh úsáid intíre agus onnmhairiú chuig margaí neamh-AE araon. Aithnítear an Eoraip mar fhoinse thábhachtach soláthair dhomhanda don tsubstaint sin, agus ceaptar go bhfuil an chuid is mó de tháirgeadh MDMA comhchruinnithe san Ísiltír nó timpeall uirthi. Bíonn sé dúshlánach i gcónaí faireachán a dhéanamh ar threochtaí i dtáirgeadh drugaí aindleathacha ach tá roinnt comharthaí ann anois a d’fhéadfadh a thabhairt le fios go bhfuil méadú ag teacht ar leibhéil táirgthe MDMA laistigh den Eoraip, tar éis tréimhse le déanaí ina meastar gur tháinig laghdú ar mhéideanna táirgeachta. Tháinig méadú ar an líon saotharlann MDMA a díchóimeáladh san Aontas Eorpach go 48 in 2022 (25 in 2021), agus tháinig méadú suntasach ar urghabhálacha PMK (céatón meitile pipearóinile), an ceimiceán réamhtheachtach a rialaítear go hidirnáisiúnta agus a dhíorthaigh ghlicideacha chun MDMA a mhonarú in 2022, go 19.9 tona (2.6 tona in 2021). Urghabhadh ceimiceáin mhalartacha freisin i gcainníochtaí suntasacha in 2022. D’fhéadfadh na tuarascálacha sin maidir le hurghabhálacha méadaithe réamhtheachtaithe MDMA agus ceimiceán malartach, mar aon le faisnéis faoi onnmhairí MDMA, a bheith ina léiriú ar mhéadú ar tháirgeadh an druga le haghaidh margaí domhanda agus téarnamh ginearálta tar éis meath a bhain le paindéim COVID-19. Mar sin féin, ní thugann na sonraí go léir le déanaí é seo le fios. In 2022, tháinig laghdú beagnach aon trian ar chainníocht na dtaibléad MDMA a urghabhadh san Aontas Eorpach agus tháinig laghdú beag ar an méid púdair MDMA a urghabhadh. Lean inneachar MDMA i dtaibléid agus íonacht na bpúdar de bheith ag laghdú in 2022 ó bhuaic a bhí ann roimh an bpaindéim in 2019, agus tháinig laghdú ar inneachar MDMA i dtáibléad eacstaise le blianta beaga anuas i roinnt tíortha foinseacha tábhachtacha, go háirithe san Ísiltír.

Tá neart táirge MDMA fós ina ábhar imní

D’ainneoin tásca go bhfuil laghdú ag teacht ar inneachar MDMA i dtáibléid eacstaise, agus gnáthinneachar MDMA idir 140 agus 157 milleagram iontu, tá neart foriomlán na dtáibléad atá ar fáil ar an margadh miondíola fós ard de réir caighdeán stairiúil. D’fhéadfadh infhaighteacht táirgí níos láidre cur leis an mbaol go mbeidh torthaí díobhálacha sláinte ann a bhaineann le húsáid na substainte sin.

Tá táibléid MDMA ar fáil de ghnáth i go leor dearaí, macasamhluithe ildaite ar lógónna branda go minic. In éineacht le púdair agus táibléid, tuairiscíodh go bhfuil táirgí MDMA níos nuálaí, amhail iteáin (milseáin, geilitíní agus líreacáin), ar fáil le blianta beaga anuas i roinnt tíortha, mar shampla, sa Bheilg agus sa tSeicia. Mar is amhlaidh le hiteáin channabais, tá deacrachtaí ag baint leis na táirgí sin maidir leis an dáileog atá beartaithe a rialáil agus méadaíonn siad an baol d’úsáid neamhaireach, atá ina ábhar imní go háirithe má itheann mionaoisigh iad.

Is annamh a luaitear úsáid MDMA mar chúis le dul isteach i gcóireáil drugaí san Eoraip ach uaireanta baineann géarnimhithe agus básanna le húsáid na substainte seo. Thuairiscigh roinnt tíortha, an Ghearmáin san áireamh, líon beag básanna de bharr drugaí a bhain le MDMA in 2022, agus is í an Tuirc an t-aon tír amháin a thuairiscigh líon níos mó básanna. Níl na cúiseanna leis sin soiléir. Dá bhrí sin, tá úsáid MDMA fós ina shaincheist thábhachtach maidir le teachtaireachtaí agus idirghabhálacha um chosc agus laghdú díobhála. I measc na mbeart a dhéantar de ghnáth sa réimse seo tá cumarsáid riosca faoi tháirgí ardnirt agus treoirlínte úsáide níos sábháilte, chomh maith le seirbhísí buail isteach a sholáthar agus, i roinnt tíortha, seirbhísí tástála piollaí, inar féidir le húsáideoirí anailís a dhéanamh ar chomhdhéanamh a substaintí.

Cé go bhfuil sé deacair ginearálú a dhéanamh mar gheall ar shrianta ar chumhdach náisiúnta agus Eorpach, tugann an fhaisnéis atá ar fáil ó sheirbhísí seiceála drugaí le fios nach mbíonn táirgí MDMA faoi réir an truaillmheasctha chéanna is atá drugaí aindleathacha eile a ndearna siad scagadh orthu in 2022. Tarlaíonn sé seo, áfach, mar a léirítear le cáitíonóin shintéiseacha a bhrath ó am go chéile, i dtáibléid MDMA. Maidir le meascáin drugaí den sórt sin, ar tuairiscíodh do Chóras Réamhrabhaidh an AE gur mídhíoladh iad mar MDMA d’úsáideoirí, d’fhéadfaidís an riosca a mhéadú d’úsáideoirí go bhfulaingeoidís éifeachtaí díobhálacha gan choinne agus díobháil fhéideartha.

Is féidir teacht ar fhaisnéis mhionsonraithe bhreise faoi MDMA in Margaí Drugaí AE: Grinnanailís ó EMCDDA-Europol agus Spreagthaigh: freagairtí sláinte agus sóisialta ó EMCDDA.

Príomhshonraí agus príomhthreochtaí

Leitheadúlacht úsáide MDMA

• Tugann suirbhéanna a rinne 26 tír AE idir 2015 agus 2023 le fios gur bhain 2.2 milliún aosach óg (15 go 34) úsáid as MDMA le bliain anuas (2.2 % den aoisghrúpa seo), agus meastar gur bhain 2.3 % (1.1 milliún) de dhaoine idir 15 bliana agus 24 bliain d’aois úsáid as MDMA le bliain anuas (chun sonraí suirbhé a fháil, féach Fíor 5.1).
• As na 13 thír Eorpacha a rinne suirbhéanna ó 2021 i leith agus a sholáthair eatraimh mhuiníne, thuairiscigh 4 thír meastacháin níos airde i gcomparáid leis an suirbhé inchomparáide a rinne siad roimhe sin, thuairiscigh 9 dtír meastacháin chobhsaí.

• As na 69 cathair a bhfuil sonraí acu maidir le hiarmhair MDMA i bhfuíolluisce cathrach le haghaidh 2020 agus 2023, thuairiscigh 42 cathair méadú, thuairiscigh 11 chathair staid chobhsaí agus thuairiscigh 16 chathair laghdú (Fíor 5.2). Bhí ollualaí MDMA níos airde ag gach ceann de na 10 gcathair a raibh sonraí acu don dá bhliain in 2023 ná a bhí acu in 2011.

Básanna agus iontrálacha ospidéil a bhaineann le MDMA

• Tuairiscítear MDMA i líon beag básanna de bharr drugaí, agus i bhformhór na dtíortha baineann níos lú ná 1 as 20 cás leis an druga. Mar shampla, sa Ghearmáin, luadh MDMA in 1 as 25 ródháileog mharfacha in 2022, agus bhain formhór na gcásanna le drugaí iomadúla. Is asluiteach í an Tuirc, agus sainaithníodh MDMA i mbeagnach bás amháin as gach 5 bhás de bharr drugaí (46 bás as 246 bás in 2022). Tá formhór na mbásanna de bharr drugaí sa Tuirc i measc daoine óga, fireannaigh den chuid is mó, agus is dóichí go mbeidh drugaí spreagthacha seachas ópóidigh i gceist leo, i gcomparáid leis an Aontas Eorpach agus leis an Iorua.
• Ba é MDMA an séú druga ba mhinice a thuairiscigh ospidéil Euro-DEN Plus in 2022. Thuairiscigh 19 n-ionad fairtheora an druga in 2022 agus bhí baint aige le thart ar 4.7 % de na hiontrálacha (airmheán) ar fud na 23 ionad a thuairiscigh sonraí don bhliain sin. Baineadh comhúsáid as alcól i bhformhór na gcásanna a tuairiscíodh. Ba iad cócaon agus cannabas na drugaí is coitianta a fuarthas i gcomhar le MDMA, agus GHB/GBL, amfataimín agus cáitíonóin shintéiseacha i roinnt ionad freisin.
• In 2022, tháinig méadú ar an sciar d’iontrálacha géarthocsaineachta drugaí a bhain le MDMA i gcomparáid le substaintí eile agus leis an mbliain roimhe sin (nó tuairiscíodh MDMA den chéad uair) i 10 gcinn de na hospidéil Euro-DEN. I gcúig ospidéal, tháinig laghdú ar an sciar sin agus i gceithre ospidéal d’fhan sé cobhsaí.
• Is sna hospidéil fairtheora sa Bheilg, sa Fhrainc agus san Ísiltír amháin a raibh baint ag MDMA le níos mó ná iontráil amháin as 10 n-iontráil.
• I leathchuid de na hospidéil Euro-DEN in 2022, bhí ar a laghad 3 as 4 iontráil le MDMA i measc fear, bhí 4 as 10 i measc daoine óga faoi bhun 25 bliain d’aois, agus ba é MDMA an t-aon druga amháin a tuairiscíodh i ndáil le níos lú ná 3 % de na hiontrálacha a bhaineann le MDMA. Rinneadh alcól a chomhshamhlú i 2 chás ar a laghad as 3 chás, agus ba iad cócaon agus amfataimín na drugaí ba choitianta a tuairiscíodh in iontrálacha a raibh baint ag MDMA leo.

Sonraí margaidh MDMA

• In 2022, thuairiscigh Ballstáit an AE 14 500 urghabháil MDMA (10 000 in 2021), arb ionann é agus 1.2 tona de phúdar MDMA (1.6 tona in 2021) agus 2.5 milliún táibléad MDMA (3.5 milliún in 2021). D’urghabh an Tuirc 5 mhilliún táibléad MDMA in 2022 (7.6 milliún in 2021) (Fíor 5.3).
• In 2022, thuairiscigh 6 Bhallstát AE go ndearnadh 48 saotharlann MDMA a dhíchóimeáil iontu (25 in 2021). Thuairiscigh an Bheilg 27 saotharlann MDMA in 2022 (8 in 2021), thuairiscigh an Ísiltír 13 shaotharlann, thuairiscigh an Spáinn 5 shaotharlann agus thuairiscigh an Fhrainc, an Pholainn agus an tSualainn saotharlann amháin an ceann.
• Tháinig méadú ar urghabhálacha réamhtheachtaithe MDMA go 2.5 tona in 2022 (7.1 tona in 2021). Tuairiscíodh urghabhálacha an réamhtheachtaí MDMA, PMK, agus a dhíorthach glicideach de 19.9 tona in 2022 (2.6 tona in 2021). Tuairiscíodh urghabhálacha ceimiceán malartach chun MDMA a tháirgeadh freisin: Urghabhadh MAMDPA i méideanna níos lú in 2022 (37 cileagram, i gcomparáid le 4.5 tona in 2021).
• Cé go raibh sé ard de réir caighdeán stairiúil, lean an meáninneachar MDMA i dtáibléid de bheith ag laghdú in 2022 ó bhuaic in 2019; bhí íonacht na bpúdar cobhsaí i gcomparáid le 2021. Bhí idir 140 agus 157 milleagram MDMA (161-173 milleagram in 2021) ar an meán i dtáibléid MDMA a urghabhadh san Eoraip, agus bhí meáníonacht na bpúdar MDMA a urghabhadh idir 46 % agus 100 % (42-100 % in 2021), agus thuairiscigh leathchuid na dtíortha luachanna sa raon 66-87 % (69-85 % in 2021). Thuairiscigh an Ísiltír, áfach, meáninneachar MDMA níos ísle i dtáibléid eacstaisea (130 mg in aghaidh an táibléid).

• Sa chéad leath de 2023, bhí 134 milleagram den druga (139 milleagram sa tréimhse chéanna de 2022) sa mheán-tháibléad MDMA a thástáil seirbhísí seiceála drugaí in 18 gcathair i 10 mBallstát AE. Bhí an mheáníonacht de phúdar MDMA a tuairiscíodh cothrom le 80 % (78 % sa chéad leath de 2022) (Fíor 5.4).
• In 2023, rinne 12 sheirbhís seiceála drugaí i 9 mBallstát AE tástáil ar 1 541 sampla san iomlán a díoladh mar MDMA le haghaidh truaillmheascán sícighníomhach. Ba é MDMA an t-aon substaint shícighníomhach i 1 325 sampla, agus bhí substaint shícighníomhach amháin eile ar a laghad sna 216 sampla eile. Ba iad cáitíonóin shintéiseacha na cáitíonóin ba mhinice a aimsíodh, arb ionann iad agus 44 % de na truaillmheascáin shícighníomhacha uile a aimsíodh i samplaí a díoladh mar MDMA (Fíor 5.5). Thuairiscigh seirbhísí i 9 mBallstát caitíonóin shintéiseacha (i gcomparáid le 4 Bhallstát in 2022), agus thuairiscigh gach ceann den 12 sheirbhís aimsiú na substaintí sin i sampla MDMA amháin ar a laghad. Ba iad 3-CMC, 4-CMC, 3-FEA, 3-MMC agus dépheintiolón na caitíonóin shintéiseacha ba mhinice a aimsíodh i dtáirgí MDMA in 2023.

Sonraí foinseacha

Taispeáin na táblaí foinseacha